O podobieństwie kolorów - ΔE w Model Box

Każdy odpowiednik koloru w Model Box ma przy sobie ocenę liczbową ΔE reprezentowaną za pomocą liczby oraz kolorowego wskaźnika w skali sygnalizatora drogowego.

0.8, 2.4, 7.1.

Liczba ta jest parametrem określającym liczbowo różnicę między dwoma porównywanymi kolorami. Decyduje ona, czy farba w ogóle trafi na listę zamienników, jak ta lista jest uporządkowana i gdzie odcina ją tolerancja, którą sam ustawiasz. Maksymalna wartość to 15 - wyższa nie ma sensu, a dlaczego, objaśniamy w tym artykule.

Co się składa na ΔE

Załóżmy, że mamy dwa kolory. Badając je w trójwymiarowej przestrzeni OKLab, mierzymy odległość między nimi w linii prostej jako długość wektora między dwoma punktami w przestrzeni barw, i mnożymy przez 100. Tak wyliczamy ΔE, które pokazujemy w Model Box. OKLab to przestrzeń barw zbudowana tak, żeby równe odległości wyglądały dla człowieka jak równe różnice, niezależnie od odcienia i jasności. Mnożenie przez 100 tylko przesuwa przecinek: odległości wychodzą między 0 a 100 zamiast między 0.00 a 1.00. Dwie farby rzadko dzieli więcej niż 20; pełne 100 to czysta czerń wobec czystej bieli.

Nie jest to ΔE76 ani ΔE2000 znane z poligrafii i przemysłu tekstylnego. Tam obliczenia dokonywane są w przestrzeni CIELAB - innej skali więc ich wartości nie są bezpośrednio transferowalne. Oznacza to, że tolerancja 2 podawana dla druku dotyczy innego rodzaju skali. Co istotne, nie jest to też różnica procentowa: 10.0 nie znaczy 10% różnicy. Oznacza to pięciokrotność najmniejszej różnicy, jaką wychwyciłby modelowy ludzki wzrok.

Znaczenie dla ludzkiej percepcji

Na tej skali próg zauważalnej różnicy to ΔE = 2, liczba, którą specyfikacja CSS Color Level 4 podaje dla OKLab, i punkt, w którym dwie próbki porównywane obok siebie są zauważalnie różnymi kolorami. Analogicznie im ten wskaźnik jest większy, tym bardziej zauważalna jest różnica między porównywanymi kolorami. Wartości ΔE powyżej 10 oznaczają kolory, które nie mają ze sobą nic wspólnego. Poniższa skala pokazuje, jak w Model Box interpretujemy różnicę między kolorami w odniesieniu do ludzkiego oka, a tym samym przydatność alternatywnych farb.

• IdentycznyNie do odróżnienia. Bezpośredni zamiennik.≤ 1
• Świetny zamiennikSubtelna różnica widoczna w porównaniach obok siebie.≤ 2
• Bliski zamiennikWidocznie inny. Często ten sam odcień.≤ 3.5
• Ta sama gamaWyraźnie inny. Nadaje się do ogólnego użytku lub mieszania.≤ 6
• Podobny kolorWyraźnie inny. Najlepiej jako baza do mieszania.≤ 10
• Odległy kolorInny kolor. Wymaga znaczących korekt.≤ 15
• Inny kolorNie nadaje się jako zamiennik.> 15

Ważną uwagą w tym wątku jest to, że ΔE informuje nas tylko o bezwzględnej odległości między kolorami w przestrzeni barw i nie mówi nic o tym, jak kolory różnią się w odcieniu lub barwie. Dlatego możemy zauważyć, że różne propozycje w ramach jednej wartości ΔE do koloru np. szarego mogą być w takiej samej odległości, ale różnić się w odcieniu i być bardziej niebieskim, różowym czy zielonym. Ostateczna decyzja o zastosowaniu zamiennika należy do ciebie.

Przykład

Poniższy przykład demonstruje każdy z naszych wyróżnionych przedziałów - prezentacja bezpośredniego porównania kolorów obok siebie oraz wynikająca odległość między kolorami ΔE. Jako nasze wartości kolorów bierzemy je tak jak zdefiniowano w katalogach producentów.

Ustawianie tolerancji

Pole Tolerancja ΔE w Ustawieniach to próg odcięcia listy zamienników. Im mniejsze ΔE tym mniej wyników, za to bliższych oryginalnemu kolorowi. Większe ΔE to więcej wyników, które wymagają od ciebie więcej pracy. Skala kolorystyczna pomaga określić jak dokładne będzie twoje dopasowanie. Domyślnie ustawiamy ją na 3.

• do 2, kiedy nie chcesz zbytnio odbiegać od kolorów podanych np. w instrukcji.
• do 3.5, kiedy nie ma dobrych odpowiedników wśród posiadanych kolorów lub wybranych przez ciebie producentów.
• do 6, kiedy szukasz bazy do modulacji albo mieszania.
• Powyżej 10 lista przestaje wiele znaczyć. Kwalifikuje się większość farb w podobnym kolorze, ale o znacznie innym odcieniu.

O czym ΔE nie mówi

ΔE liczymy z dwóch zapisanych wartości, a zapisane wartości pochodzą z katalogów producentów, a nie z rzeczywistego pomiaru kolorymetrem. Wszystko, co dzieje się poza katalogiem, zmienia wynik: rozcieńczenie, podkład, partia, lampa nad warsztatem, połysk. Farby metaliczne i perłowe są w ogóle trudno porównywalne - będą “pasowały” do większości jasnych szarości. Wybrany odpowiednik sprawdź na żywo, zanim pomalujesz cały model.

ΔE 2 to punkt, poniżej którego oko przestaje widzieć różnicę, a 6 gdzie zaczyna być potrzebne mieszanie. Każde dopasowanie, które pokazujemy w aplikacji, leży gdzieś między tymi dwoma punktami, a ustawienie tolerancji decyduje, jak daleko na tej skali zechcesz się poruszać.